آجر لعابی و هنر لعاب کاری از دیرباز در معماری ایرانی متداول بوده است. از مزایای لعاب افزایش مقاومت در برابر عوامل فرسایشی و هوازدگی است، بافت صاف و صیقلی آن مانع از نفوذ آب به درون آجر میشود و در برابر عوامل شیمیایی پایدارتر میشود.
در ایران قدمت استفاده ازین مصالح ساختمانی به دوران هخامنشیان باز می گردد. سنگ نبشته آجرهای لعابی کاخ آپادانای تخت جمشید احتمالاً در سه خط مختلف پارسی باستان، ایلامی و بابلی و در جبهه شمالی کاخ آپادانا قرار گرفته بودند که در طول زمان نابود شدهاند.
پس از کاوشهای باستان شناسان آمریکایی در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی این کتیبه را به موزه شیکاگو بردند. این کتیبهها دارای کاشیهای رنگینی با خطوط میخی ایلامی، پارسی باستان و بابلی بودند.
معماران از ادوار گذشته جهت جلوگیری از نفوذ آب و ایجاد نقشه ای بدیع با رنگ بندی های مختلف بر روی نمای ساختمان های معماری سنتی ایران از لعاب استفاده می کرده اند.
لعابدار کردن سطح آجر سبب می گردد سطح لعاب خورده دارای نفوذ ناپذیری فوق العاده ای گردد که این خاصیت علاوه بر محافظت در برابر لکه دار شدن محصول، مقاومت به سایش آجر را نیز افزایش می دهد.
با لعابدار کردن آجرنسوز مقاومت به یخ زدگی که یکی از مهمترین عوامل در بکارگیری آجر در مناطق اقلیمی مختلف می باشد افزایش یافته که این خود به دلیل نفوذ ناپذیر شدن سطح آجر نسوز می باشد.
